Ngày 15/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 10/9/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động và bảo hiểm xã hội. Trong đó, các quy định về trả lương cho người lao động là nội dung đáng chú ý mà doanh nghiệp và người lao động cần nắm rõ.

1. Quy định công khai thang lương, bảng lương

Căn cứ Khoản 1, Điều 23, Nghị định 283/2026/NĐ-CP, việc xây dựng và công khai các cơ chế về bảng lương, thang lương của người lao động được quy định như sau:

1. Người sử dụng lao động phải xây dựng thang lương, bảng lương, định mức lao động và áp dụng thử mức lao động trước khi ban hành chính thức;

2. Phải công bố công khai thang lương, bảng lương, mức lao động, quy chế thưởng tại nơi làm việc trước khi thực hiện;

3. Phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) khi xây dựng thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế thưởng;

4. Phải thông báo bảng kê trả lương cho người lao động theo đúng quy định;

5. Phải bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau.

2. Quy định về nguyên tắc trả lương đầy đủ, đúng hạn

Việc trả lương đúng hạn cho người lao động là một trong những quy tắc quan trọng trong quan hệ lao động, được quy định tại Khoản 2, Điều 23, Nghị định 283/2026/NĐ-CP như sau:

→ Tiền lương phải được trả đúng hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

→ Phải trả đủ tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, tiền lương ngừng việc cho người lao động theo quy định;

→ Người lao động có quyền tự quyết định việc chi tiêu tiền lương của mình; người sử dụng lao động không được hạn chế hoặc can thiệp vào quyền này, cũng như không được ép buộc người lao động chi tiêu lương vào việc mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ của mình hoặc của đơn vị mà mình chỉ định;

→ Việc khấu trừ tiền lương của người lao động phải thực hiện đúng quy định của pháp luật;

→ Khi tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động hoặc trong thời gian đình công, người sử dụng lao động vẫn phải trả đủ tiền lương theo quy định;

→ Người lao động thôi việc, mất việc làm mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì phải được thanh toán đủ tiền lương cho những ngày chưa nghỉ đó;

→ Trong thời gian người lao động bị tạm đình chỉ công việc, người sử dụng lao động phải tạm ứng đủ tiền lương theo quy định; nếu sau đó người lao động không bị xử lý kỷ luật lao động thì phải được trả đủ tiền lương cho thời gian bị tạm đình chỉ.

3. Quy định về tiền lương cho người lao động

3.1 Quy định trả lương theo mức lương tối thiểu

Theo Khoản 3 Điều 23, Nghị định 283/2026/NĐ-CP: Tiền lương trả cho người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định.

Mức lương tối thiểu theo giờ:

Mức lương tối thiểu vùng hiện hành được quy định theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, với 4 mức chính theo tháng và giờ cho các vùng I, II, III và IV.

• Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng hoặc 25.500 đồng/giờ.

• Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng hoặc 22.700 đồng/giờ.

• Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng hoặc 20.000 đồng/giờ.

• Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng hoặc 17.800 đồng/giờ.

Mức lương tối thiểu vùng theo tháng:

• Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng (áp dụng cho các địa bàn trung tâm Hà Nội, TP.HCM,...).

• Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng (áp dụng cho các vùng phụ cận và đô thị loại II).

• Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng (áp dụng cho các địa bàn huyện, thị xã còn lại).

• Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng (áp dụng cho các vùng kinh tế - xã hội khó khăn nhất).

3.2 Quy định về khoản tiền tương đương bảo hiểm trả cùng kỳ lương

Đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, người sử dụng lao động phải trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền tương đương với mức mình có nghĩa vụ đóng các loại bảo hiểm nêu trên cho người lao động.

3.3. Về lương trong thời gian thử việc

Căn cứ Điểm c, Khoản 2, Điều 16, Nghị định 283/2026/NĐ-CP: Tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng phải bảo đảm không thấp hơn 85% mức lương của công việc đó.

3.4 Về lương trong thời gian học nghề, tập nghề

Căn cứ Khoản 1, Điều 20, Nghị định 283/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động cần chú ý các quy định trong quá trình học việc và đào tạo như sau:

• Người sử dụng lao động không được thu học phí của người học nghề, tập nghề để làm việc cho mình;

• Phải trả lương cho người học nghề, người tập nghề trong thời gian học nghề, tập nghề nếu họ trực tiếp hoặc tham gia lao động.

4. Quy định các khoản phải thanh toán khi chấm dứt hợp đồng lao động

Theo Khoản 2, Điều 18, Nghị định 283/2026/NĐ-CP, việc chấm dứt hợp đồng cũng cần đảm bảo tuân thủ quy định về các khoản thanh toán gồm:

• Người sử dụng lao động phải thực hiện đúng thời hạn thanh toán các khoản về quyền lợi của người lao động khi hợp đồng lao động chấm dứt;

• Phải trả đủ tiền trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cho người lao động theo quy định của pháp luật;

• Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, người sử dụng lao động phải trả đủ các khoản tiền cho người lao động theo quy định.

5. Trường hợp trả lương cho người lao động là người giúp việc gia đình

Bên cạnh các trường hợp lao động thông thường, Trường hợp trả lương cho người lao động là người giúp việc gia đình được quy định tại Khoản 1 và Khoản 3, Điều 28, Nghị định 283/2026/NĐ-CP như sau:

• Khi lao động là người giúp việc gia đình thôi việc về nơi cư trú, người sử dụng lao động phải trả tiền tàu xe đi đường, trừ trường hợp người lao động chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn;

• Người sử dụng lao động phải trả cho lao động là người giúp việc gia đình khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Như vậy, Nghị định 283/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định liên quan đến việc trả lương và quyền lợi của người lao động, từ mức lương tối thiểu, tiền lương thử việc đến các khoản phải thanh toán khi chấm dứt hợp đồng. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát chính sách tiền lương và thực hiện đúng quy định từ ngày 10/9/2026 để hạn chế nguy cơ vi phạm và phát sinh tranh chấp lao động. Bên cạnh đó, người lao động cũng nên chủ động tìm hiểu các quy định mới, để tự bảo vệ quyền lợi của mình trong quá trình tham gia lao động.

Dương Nguyễn