Trong quá trình sinh sống, làm việc, nhiều người có nhu cầu thay đổi nơi đăng ký khám bệnh, chữa bệnh (KCB) ban đầu để phù hợp hơn với điều kiện hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) của cá nhân. Do đó, việc nắm rõ cách chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu là cần thiết để đảm bảo quyền lợi BHYT được duy trì liên tục và đúng quy định.

1. Quy định về thời điểm được phép chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh BHYT ban đầu

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 quy định như sau:

Như vậy, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) có quyền thay đổi nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu trong 15 ngày đầu của mỗi quý (tức 15 ngày đầu của các tháng 1, 4, 7, 10 hằng năm). Cụ thể:

• Quý I: Từ ngày 1 đến ngày 15 của Tháng 1.

• Quý II:  Từ ngày 1 đến ngày 15 của  Tháng 4.

• Quý III:  Từ ngày 1 đến ngày 15 của Tháng 7.

• Quý IV:  Từ ngày 1 đến ngày 15 của  Tháng 10.

Một số trường hợp đặc biệt có thể thay đổi ngoài thời điểm trên, bao gồm:

• Thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc.

• Nơi đăng ký KCB ban đầu không còn phù hợp (quá tải, thay đổi chức năng…).

• Theo điều chỉnh của cơ quan BHXH.

Việc nắm đúng thời điểm giúp người tham gia tránh bị gián đoạn quyền lợi khi khám chữa bệnh.

2. Cách chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu

Người tham gia BHYT có thể nộp hồ sơ chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu theo hai hình thức online và hình thức trực tiếp.

2.1. Hướng dẫn chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu online

Hiện nay, người dân có thể thực hiện thay đổi nơi đăng ký KCB ban đầu một cách nhanh chóng thông qua các nền tảng số. Quy trình cơ bản như sau:

Bước 1: Truy cập Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam đăng nhập tài khoản cá nhân

Truy cập theo đường link: https://dichvucong.baohiemxahoi.gov.vn/ sau đó đăng nhập tài khoản cá nhân.

Bước 2: Chọn mục “Kê khai hồ sơ”.

Tìm và chọn mã thủ tục 612b “Cấp lại, đổi thẻ BHYT do thay đổi thời điểm đủ 5 năm liên tục, nơi KCB ban đầu”.

Bước 3: Điền thông tin cơ sở khám chữa bệnh ban đầu mới mà bạn muốn thay đổi.

Điền tờ khai thông tin nơi đăng ký KCB mới (bệnh viện/phòng khám phù hợp).

Bước 4: Đính kèm hồ sơ.

Lưu ý: Thành phần hồ sơ có yêu cầu bản chính/bản sao hợp lệ, file đính kèm phải là văn bản điện tử hoặc là bản sao điện tử đã chứng thực bởi cơ quan có thẩm quyền (trường hợp file đính kèm là bản sao/scan khi nhận kết quả cần có bản chính hoặc bản sao hợp lệ để đối chiếu)

Bước 5: Gửi hồ sơ.

Cá nhân lưu ý:

• Cơ sở khám chữa bệnh mới phải cùng tuyến chuyên môn hoặc phù hợp quy định;

• Kiểm tra lại thông tin cập nhật trên hệ thống trước khi đi khám đảm bảo thông tin cá nhân chính xác trước khi gửi;

• Kiểm tra danh sách cơ sở KCB được phép đăng ký;

• Việc đăng ký cơ sở KCB BHYT ban đầu không làm gián đoạn thời gian tham gia BHYT.

Sau khi gửi hồ sơ bạn có thể theo dõi trạng thái xử lý hồ sơ trên hệ thống. Kể từ thời điểm hệ thống thông báo kết quả đăng ký thành công bạn có thể hưởng 100% mức KCB BHYT theo mức thẻ BHYT quy định tại cơ sở KCB ban đầu mới.

Ưu điểm của hình thức đăng ký khám chữa bệnh ban đầu online là tiết kiệm thời gian, không cần đi lại, phù hợp với người bận rộn hoặc ở xa cơ quan BHXH. Bên cạnh đó, gửi hồ sơ online còn giúp cơ quan quản lý xử lý hồ sơ nhanh chóng, nâng cao hiệu quả làm việc, đảm bảo công bằng và minh bạch cho người dân.

2.2. Hướng dẫn chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh trực tiếp

Ngoài hình thức trực tuyến, người tham gia BHYT vẫn có thể thực hiện thủ tục trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc đơn vị liên quan. Hồ sơ gồm:

• Tờ khai điều chỉnh thông tin BHYT (mẫu TK1-TS).

• Thẻ BHYT hiện tại.

• Giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD).

Quy trình thực hiện nộp hồ sơ chuyển cơ sở khám chữa bệnh ban đầu trực tiếp:

Bước 1: Nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH nơi mình đăng ký BHXH hoặc thông qua đơn vị sử dụng lao động.

Bước 2: Cán bộ tiếp nhận và kiểm tra thông tin, duyệt hồ sơ và cập nhật nơi đăng ký KCB mới trên hệ thống.

Bước 3: Trả kết quả (cập nhật trên ứng dụng hoặc cấp lại thẻ nếu cần).

Thời gian xử lý hồ sơ và xét duyệt thông thường từ 3 - 5 ngày làm việc tùy từng địa phương. Hiện nay, việc điều chỉnh nơi đăng KCB ban đầu là miễn phí, người dân chỉ cần hoàn tất hồ sơ theo quy định.

3. Quy định về đăng ký khám chữa bệnh ban đầu

Cơ sở KCB bảo hiểm y tế ban đầu là cơ sở KCB đầu tiên theo đăng ký của người tham gia BHYT và được ghi trong thẻ bảo hiểm y tế. Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 (áp dụng từ năm 2024), hệ thống y tế được phân thành:

• Cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu: Người tham gia BHYT thuộc tất cả các đối tượng đều được lựa chọn đăng ký là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.

• Cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản: Ưu tiên các đối tượng thuộc diện được quản lý, bảo vệ sức khỏe theo Hướng dẫn số 52 HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương Đảng; các đối tượng có công với cách mạng, cựu chiến binh, người từ đủ 75 tuổi trở lên; trẻ em; học sinh, sinh viên, học viên đang trong thời gian học tập, thực hành, thực tập tại cơ sở KCB BHYT từ đủ 90 ngày trở lên được đăng ký là cơ sở KCB ban đầu.

• Cấp khám bệnh, chữa bệnh chuyên sâu: Ưu tiên các đối tượng thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý; đối tượng thuộc diện được quản lý, bảo vệ sức khoẻ; người có công với cách mạng, cựu chiến binh, người từ đủ 75 tuổi trở lên; học sinh, sinh viên, học viên đang trong thời gian học tập, thực hành, thực tập tại cơ sở KCB BHYT từ đủ 90 ngày trở lên; trẻ em dưới 6 tuổi; người công tác trong quân đội, công an khi nghỉ hưu; người mắc bệnh cần được chữa trị dài ngày…

Việc lựa chọn cơ sở KCB ban đầu khi tham gia BHYT phải tuân theo các quy định cụ thể của pháp luật về BHYT, bao gồm Luật BHYT và các thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế.

3.1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT thuộc cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1, Điều 7, Thông tư số 01/2025/TT-BYT. Người tham gia BHYT thuộc tất cả các đối tượng được lựa chọn cơ sở KCB BHYT ban đầu thuộc cấp KCB ban đầu theo quy định tại Khoản 1, Điều 6 Thông tư này gần nơi cư trú, làm việc, học tập và phù hợp với khả năng đáp ứng của cơ sở KCB, cụ thể gồm:

• Trạm Y tế;

• Y tế cơ quan được cấp giấy phép hoạt động KCB theo một trong các hình thức quy định như trạm y tế, phòng khám đa khoa, trung tâm y tế…

• Phòng khám đa khoa;

• Phòng khám đa khoa khu vực;

• Trung tâm y tế cấp huyện được cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo hình thức tổ chức là phòng khám theo quy định tại điểm c hoặc điểm h khoản này;

• Cơ sở KCB y học gia đình được cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo hình thức phòng khám đa khoa;

• Phòng khám bác sỹ y khoa hoặc phòng khám y sỹ đa khoa tại các xã thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;

• Cơ sở KCB khác có chuyên khoa nội và ít nhất 01 trong số các chuyên khoa ngoại, nhi, sản; không thuộc các hình thức tổ chức cơ sở KCB: phòng khám chuyên khoa, phòng khám liên chuyên khoa, phòng khám răng hàm mặt, phòng khám dinh dưỡng, nhà hộ sinh, phòng chẩn trị y học cổ truyền, phòng khám y học cổ truyền, cơ sở xét nghiệm, cơ sở chẩn đoán hình ảnh, cơ sở kỹ thuật phục hình răng, cơ sở kỹ thuật phục hồi chức năng, cơ sở lọc máu, cơ sở tâm lý lâm sàng, cơ sở dịch vụ điều dưỡng, cơ sở dịch vụ hộ sinh, cơ sở chăm sóc giảm nhẹ, cơ sở cấp cứu ngoại viện và cơ sở kính thuốc có thực hiện việc đo, kiểm tra tật khúc xạ.

3.2. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT thuộc cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản

Căn cứ theo quy định tại Khoản 2, Điều 7, Thông tư số 01/2025/TT-BYT thì người tham gia BHYT được đăng ký KCB BHYT ban đầu tại một trong các cơ sở KCB BHYT thuộc cấp KCB cơ bản quy định tại Khoản 2, Điều 6, Thông tư này gần nơi cư trú, làm việc, học tập và phù hợp với khả năng đáp ứng của cơ sở KCB, cụ thể gồm:

• Cơ sở KCB được cấp giấy phép hoạt động với hình thức là bệnh viện đa khoa;

• Cơ sở KCB được cấp giấy phép hoạt động theo một trong các hình thức sau: bệnh viện chuyên khoa, bệnh viện y học cổ truyền hoặc bệnh viện răng hàm mặt. Trong cơ cấu tổ chức của cơ sở KCB phải có bộ phận chuyên môn thuộc một trong các hình thức là khoa hoặc trung tâm hoặc viện. Bộ phận chuyên môn này phải có chuyên khoa nội và ít nhất 01 trong số các chuyên khoa ngoại, nhi, sản.

3.3. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT thuộc cấp khám bệnh, chữa bệnh chuyên sâu

Người tham gia BHYT được đăng ký KCB BHYT ban đầu tại một trong các cơ sở KCB BHYT thuộc cấp KCB chuyên sâu quy định tại Khoản 3, Điều 6, Thông tư  gần nơi cư trú, làm việc, học tập và phù hợp với khả năng đáp ứng của cơ sở KCB, cụ thể gồm:

• Cơ sở KCB được cấp giấy phép hoạt động với hình thức là bệnh viện đa khoa; Cơ sở KCB được cấp giấy phép hoạt động theo một trong các hình thức sau: bệnh viện chuyên khoa, bệnh viện y học cổ truyền hoặc bệnh viện răng hàm mặt mà trước ngày 01/01/2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến huyện hoặc tuyến tỉnh hoặc tương đương tuyến huyện, tuyến tỉnh.

• Cơ sở KCB có chức năng bảo vệ sức khỏe cán bộ, cơ sở KCB phong, lao và bệnh phổi, tâm thần, lão khoa, y học cổ truyền trong cơ cấu tổ chức có bộ phận chuyên môn thuộc một trong các hình thức là khoa hoặc trung tâm hoặc viện.

• Cơ sở KCB khác theo quyết định của Bộ Y tế mà trong cơ cấu tổ chức có bộ phận chuyên môn thuộc một trong các hình thức là khoa hoặc trung tâm hoặc viện.

Lưu ý: Bộ phận chuyên môn của các cơ sở nêu trên phải có chuyên khoa nội và ít nhất 01 trong số các chuyên khoa ngoại, nhi, sản.

Trên đây là những chia sẻ từ Bảo hiểm xã hội điện tử eBH về việc chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu. Đây là quyền lợi chính đáng của người tham gia BHYT nhằm đảm bảo sự thuận tiện và hiệu quả khi sử dụng dịch vụ y tế. Dù thực hiện theo hình thức trực tuyến hay trực tiếp, người dân cần nắm rõ thời điểm, thủ tục và quy trình để tránh phát sinh vướng mắc không đáng có. Chủ động cập nhật thông tin và lựa chọn cơ sở KCB phù hợp sẽ giúp bạn tận dụng tối đa quyền lợi BHYT, góp phần bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện và bền vững.

Thu Hương