Nghỉ hưu trước tuổi hưởng nguyên lương là chủ đề được nhiều người lao động quan tâm khi muốn nghỉ hưu sớm nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi về lương hưu.Vậy người lao động thuộc những trường hợp nào được nghỉ hưu trước tuổi mà không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ theo quy định mới nhất.

1. Nghỉ hưu trước tuổi hưởng nguyên lương có đúng quy định của Luật BHXH 2024 không?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, khi đủ điều kiện nghỉ hưu, người lao động sẽ được hưởng lương hưu hằng tháng. Mức lương hưu không được tính theo mức lương đang hưởng trước khi nghỉ việc mà được xác định dựa trên hai yếu tố:

• Tỷ lệ hưởng lương hưu.

• Mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.

Về bản chất, điều mà người lao động quan tâm là có bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi hay không. Theo quy định hiện hành, người lao động nghỉ hưu trước tuổi trong một số trường hợp đặc biệt sẽ không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Luật BHXH 2024. 

2. Những trường hợp nghỉ hưu trước tuổi không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu

Không phải mọi trường hợp nghỉ hưu trước tuổi đều bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu. Luật BHXH 2024 quy định một số trường hợp người lao động được nghỉ hưu sớm nhưng vẫn được bảo lưu đầy đủ tỷ lệ hưởng nếu đáp ứng điều kiện về tuổi, thời gian đóng BHXH và tính chất công việc.

Người lao động thông thường có thể hưởng lương hưu sớm theo các nhóm sau:

TH1: Người có thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Người lao động làm việc trong các ngành nghề thuộc danh mục nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm từ đủ 15 năm trở lên có thể được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường nếu đáp ứng các điều kiện của Luật BHXH 2024.

Một số nghề phổ biến thuộc nhóm này gồm:

• Khai thác khoáng sản

• Luyện kim

• Hóa chất

• Xây dựng hầm

TH2: Người có thời gian làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

Người lao động có từ đủ 15 năm làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm cả thời gian làm việc tại nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021, cũng thuộc nhóm được xem xét nghỉ hưu trước tuổi theo quy định.

TH3: Người làm công việc khai thác than trong hầm lò

Đối với người lao động có từ đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò, pháp luật cho phép nghỉ hưu ở độ tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường.

TH4: Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp

Người lao động bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ cũng thuộc trường hợp được nghỉ hưu trước tuổi mà không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Xem thêm: Đối tượng nghỉ hưu sớm không bị trừ lương hưu từ 1/7/2025

2.1 Khi nào nghỉ hưu trước tuổi bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu?

Theo quy định của Luật BHXH 2024, không phải mọi trường hợp nghỉ hưu trước tuổi đều bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu.

Vì vậy, trước khi quyết định nghỉ hưu sớm, người lao động cần xác định mình thuộc trường hợp nào để biết có bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu hay không. Ví dụ minh họa:

Anh A có 30 năm đóng BHXH và có hơn 15 năm làm công việc thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Khi đáp ứng đầy đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi theo quy định của Luật BHXH 2024, anh A được giải quyết hưởng lương hưu mà không bị giảm tỷ lệ hưởng do nghỉ hưu trước tuổi.

Ngược lại, chị B nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động. Trong trường hợp này, việc xác định tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ được thực hiện theo quy định của Luật BHXH 2024 và có thể bị giảm tương ứng với số năm nghỉ hưu trước tuổi theo quy định.

Qua ví dụ trên có thể thấy, việc nghỉ hưu trước tuổi có được "hưởng nguyên lương" hay không không phụ thuộc vào việc nghỉ hưu sớm, mà phụ thuộc vào điều kiện nghỉ hưu và quy định pháp luật áp dụng đối với từng trường hợp cụ thể.

Xem thêm: Chế độ nghỉ hưu trước tuổi do tinh giản biên chế 2026

3. Cách tính lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi theo Luật BHXH 2024

Theo Luật BHXH 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), mức lương hưu hằng tháng được xác định dựa trên tỷ lệ hưởng lương hưu và mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.

Công thức tính lương hưu được xác định như sau:

Lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu × Mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH

Trong đó:

• Tỷ lệ hưởng lương hưu được xác định căn cứ vào thời gian tham gia BHXH và các quy định của Luật BHXH 2024.

• Mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH được tính theo quy định đối với từng nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện.

Như vậy, nghỉ hưu trước tuổi không làm thay đổi công thức tính lương hưu, mà chỉ ảnh hưởng đến tỷ lệ hưởng trong những trường hợp pháp luật có quy định phải giảm tỷ lệ hưởng do nghỉ hưu sớm.

Người lao động muốn nghỉ hưu trước tuổi cần xác định rõ mình có thuộc trường hợp không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu hay không. Việc nắm đúng quy định của Luật BHXH 2024 sẽ giúp đảm bảo quyền lợi hưu trí và tránh những hiểu lầm khi thực hiện thủ tục nghỉ hưu.

Nguyệt Nga