Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, nhằm hỗ trợ người lao động khi bị mất việc làm, tạo điều kiện sớm quay trở lại thị trường lao động. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ đối tượng bắt buộc tham gia BHTN theo Luật Việc làm 2025 có hiệu lực từ 01/01/2026.

1. BHTN là gì? Vì sao người lao động cần tham gia?

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là chế độ bảo hiểm nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi bị mất việc làm, đồng thời hỗ trợ họ trong quá trình tìm kiếm việc làm mới. Theo quy định của pháp luật, BHTN không chỉ mang tính hỗ trợ tài chính mà còn hướng tới mục tiêu ổn định thị trường lao động và bảo đảm an sinh xã hội lâu dài.

Khi tham gia BHTN, người lao động có thể được hưởng các quyền lợi cơ bản như trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ học nghề, tư vấn và giới thiệu việc làm. Đối với doanh nghiệp, việc thực hiện BHTN đúng quy định là một phần nghĩa vụ bắt buộc khi sử dụng lao động theo hợp đồng, đồng thời thể hiện trách nhiệm xã hội và sự tuân thủ pháp luật.

2. Đối tượng bắt buộc tham gia BHTN theo Luật việc làm 2025

Căn cứ Khoản 2, Điều 31, Luật Việc làm năm 2025, đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp được quy định cụ thể như sau:

2.1. Đối tượng bắt buộc tham gia BHTN

Người lao động thuộc diện bắt buộc tham gia BHTN bao gồm: người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Quy định này áp dụng kể cả trong trường hợp các bên thỏa thuận hợp đồng bằng tên gọi khác, miễn là nội dung thể hiện có việc làm, có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Luật cũng mở rộng phạm vi tham gia đối với người lao động làm việc không trọn thời gian, nếu tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Điều này nhằm bảo đảm quyền lợi bảo hiểm cho nhóm lao động bán thời gian nhưng có thu nhập ổn định.

Bên cạnh đó, người làm việc theo hợp đồng làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp cũng thuộc diện bắt buộc tham gia BHTN. Đáng chú ý, Luật Việc làm 2025 còn quy định rõ trách nhiệm tham gia BHTN đối với người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nếu có hưởng tiền lương.

Trong trường hợp một người lao động đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia BHTN khác nhau, pháp luật quy định người lao động và người sử dụng lao động vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tham gia BHTN gắn liền với việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo đảm thống nhất và tránh trùng lặp trong quá trình quản lý.

2.2. Đối tượng không bắt buộc tham gia BHTN

Theo Luật Việc làm 2025, kể từ ngày 01/01/2026, người lao động đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng theo quy định của Chính phủ, người đã đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động, cũng như người giúp việc gia đình sẽ không thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

3. Mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp từ năm 2026

Theo Điều 39, Luật Việc làm 2025 (hiệu lực từ 01/01/2026), mức trợ cấp thất nghiệp hàng tháng của người lao động được xác định bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc.

Tuy nhiên, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp không vượt quá 05 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố và được áp dụng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp. Điểm mới đáng chú ý là từ năm 2026, pháp luật không còn phân biệt người lao động khu vực công hay khu vực tư trong cách tính mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa, mà thống nhất áp dụng theo lương tối thiểu vùng.

Theo đó, trợ cấp thất nghiệp tối đa từ năm 2026 được xác định theo công thức:

Trợ cấp thất nghiệp tối đa = 5 × Mức lương tối thiểu vùng

Hiện nay, mức lương tối thiểu vùng thấp nhất đang áp dụng là 3.450.000 đồng/tháng (vùng IV). Như vậy, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa mà người lao động được nhận là: 5x3.450.000 = 17.250.000 đồng.

Tóm lại, Luật Việc làm 2025 đã quy định rõ ràng về đối tượng bắt buộc tham gia BHTN, đồng thời xác định các trường hợp không thuộc diện tham gia nhằm bảo đảm phù hợp với từng nhóm lao động. Việc nắm chắc các quy định này sẽ giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi của mình và giúp doanh nghiệp thực hiện đúng, đủ nghĩa vụ BHXH.

Trên đây là những chia sẻ từ Bảo hiểm xã hội điện tử eBH về những đối tượng tham gia bắt buộc bảo hiểm thất nghiệp theo Luật việc làm mới 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Mong rằng có thể mang lại cho bạn những thông tin hữu ích. Để được hỗ trợ tốt nhất về các chính sách hay thủ tục hưởng chế độ BHTN người lao động hãy liên hệ cơ quan BHXH gần nhất hoặc đến các trung tâm dịch vụ việc làm công để được tư vấn và hướng dẫn chi tiết.

Nguyệt Nga