Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm là hệ thống dữ liệu dùng chung, tập hợp thông tin về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và các thông tin liên quan được số hóa, chuẩn hóa và quản lý trên hạ tầng thông tin. Dữ liệu được khai thác để phục vụ quản lý nhà nước, giao dịch điện tử và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Vậy cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm xã hội gồm những thông tin gì? Ai quản lý, cá nhân và doanh nghiệp có thể khai thác dữ liệu như thế nào?

1. Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm xã hội là gì?

Nghị định 164/2025/NĐ-CP quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH và Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm. Nghị định này là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc xây dựng, cập nhật, khai thác và sử dụng dữ liệu bảo hiểm trong môi trường điện tử.

1.1 Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm

Theo quy định, đây là cơ sở dữ liệu dùng chung tập hợp thông tin về BHXH, BHTN và BHYT được số hóa, chuẩn hóa, lưu trữ và quản lý bằng cơ sở hạ tầng thông tin để phục vụ quản lý nhà nước cũng như giao dịch của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Cơ sở dữ liệu này không chỉ phục vụ riêng cho việc quản lý quá trình đóng BHXH của người lao động. Phạm vi dữ liệu còn liên quan đến BHYT, BHTN và các thông tin cần thiết cho việc giải quyết chế độ, thủ tục hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm.

1.2 Cơ quan chủ quản và đơn vị vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm

Căn cứ Điều 15, Nghị định 164/2025/NĐ-CP, Bộ Tài chính là cơ quan chủ quản của Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm; Trung tâm Dữ liệu quốc gia là đơn vị vận hành Hệ thống thông tin Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm.

1.3 Vai trò và mục đích sử dụng

Cơ sở dữ liệu có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ quản lý hồ sơ giấy sang quản lý và khai thác dữ liệu số.

Đối với người dân → Giúp theo dõi quá trình đóng/hưởng BHXH, BHYT minh bạch qua ứng dụng VssID; sử dụng CCCD gắn chip hoặc VNeID thay thế thẻ BHYT giấy khi đi khám chữa bệnh.

Đối với cơ quan BHXH & Quản lý Nhà nước → Tối ưu hóa thủ tục hành chính, giảm giấy tờ, hỗ trợ xét duyệt và chi trả các chế độ bảo hiểm nhanh chóng, chính xác; hạn chế gian lận, trục lợi quỹ BHXH, BHYT.

Kết nối & Chia sẻ dữ liệu → Kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin có liên quan theo quy định.

2. Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm gồm những thông tin gì?

Theo Điều 16, Nghị định 164/2025/NĐ-CP, Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm bao gồm nhiều nhóm thông tin liên quan đến người tham gia, quá trình tham gia bảo hiểm và người sử dụng lao động. Có thể khái quát các nhóm dữ liệu chính như sau:

Lưu ý: Đối với đối tượng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, sổ BHXH điện tử được tạo lập, tích hợp và quản lý trên tài khoản định danh điện tử theo quy định riêng của từng Bộ, đồng thời phải bảo đảm yêu cầu về bảo vệ bí mật nhà nước.

3. Cách tra cứu thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm

Người dùng có thể thực hiện tra cứu dữ liệu BHXH cá nhân trên VssID

3.1 Tra cứu thông tin bảo hiểm qua ứng dụng VssID

Người tham gia có thể sử dụng ứng dụng VssID để tra cứu các thông tin bảo hiểm của mình, như quá trình tham gia BHXH, BHYT, BHTN và thông tin hưởng các chế độ theo phạm vi ứng dụng cung cấp.

Người dùng thực hiện thao tác đăng nhập → [QL cá nhân] → [Quá trình tham gia].

3.2 Tra cứu thông tin bảo hiểm trên Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam

Người tham gia có thể sử dụng các chức năng tra cứu trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử của BHXH Việt Nam để kiểm tra một số thông tin liên quan đến quá trình tham gia và quyền lợi bảo hiểm.

3.3 Ai được khai thác và sử dụng dữ liệu bảo hiểm?

Căn cứ Điều 18, Nghị định 164/2025/NĐ-CP, việc khai thác và sử dụng dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm được thực hiện theo thẩm quyền và mục đích cụ thể.

• Bộ Tài chính khai thác dữ liệu phục vụ nghiệp vụ và quản lý nhà nước;

• Các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị và cá nhân được khai thác, sử dụng theo quy định.

• Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể khai thác thông tin của mình và thông tin cá nhân của người khác khi được người đó đồng ý theo quy định pháp luật.

Mã số BHXH cũ được thay thế bằng Số căn cước của người tham gia.

4. Doanh nghiệp cần làm gì khi thay đổi dữ liệu bảo hiểm xã hội từ 01/9/2026?

Theo Kế hoạch số 3115/KH-BHXH, từ ngày 01/9/2026, BHXH Việt Nam bắt đầu chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân (ĐDCN/CCCD) thay mã số BHXH trên các phần mềm nghiệp vụ.

Để bảo đảm dữ liệu chính xác và không ảnh hưởng đến quá trình thực hiện thủ tục, doanh nghiệp cần:

• Rà soát thông tin đơn vị và kịp thời phối hợp với cơ quan BHXH khi phát hiện dữ liệu thiếu hoặc chưa chính xác.

• Kiểm tra số ĐDCN/CCCD của người lao động, cập nhật các trường hợp chưa có hoặc chưa được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

• Điều chỉnh thông tin sai lệch của người tham gia theo hướng dẫn của cơ quan BHXH.

• Thông báo cho người lao động chủ động kiểm tra thông tin trên sổ BHXH, thẻ BHYT, VssID và phối hợp cập nhật khi cần thiết.

Việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu nên được thực hiện sớm để hạn chế ảnh hưởng đến quá trình tăng, giảm, điều chỉnh lao động, xác nhận quá trình đóng và giải quyết chế độ BHXH, BHYT khi hệ thống chuyển sang bộ mã quản lý mới.

Như vậy, Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm là nền tảng dữ liệu quan trọng trong quá trình số hóa lĩnh vực BHXH, BHYT và BHTN. Không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, dữ liệu còn ngày càng được khai thác để thực hiện giao dịch điện tử, kết nối giữa các cơ quan và thay thế giấy tờ trong giải quyết thủ tục hành chính.

Dương Nguyễn