Phụ cấp lương phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) là các khoản tiền được trả thường xuyên cho người lao động nhằm bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất công việc, mức độ phức tạp của công việc hoặc nhằm thu hút lao động, được ghi rõ trong hợp đồng lao động và xác định được mức tiền cụ thể. Trong quan hệ lao động, tiền lương và phụ cấp lương là căn cứ quan trọng để xác định mức đóng và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

1. Phụ cấp tiền lương, những khoản nào phải đóng BHXH?

Từ năm 2026, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc gồm: mức lương theo công việc/chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định. Như vậy, một số khoản phụ cấp phải đóng BHXH, trong khi các khoản chi không ổn định hoặc phúc lợi thì không.

Điểm chung của các khoản phụ cấp đóng BHXH là được trả cố định theo tháng, gắn với tính chất công việc, ghi rõ trong hợp đồng lao động thì phải đóng BHXH.

Dưới đây là 07 khoản phụ cấp lương phải đóng BHXH năm 2026 theo quy định của Luật BHXH năm 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 mà người lao động và người sử dụng lao động cần đặc biệt lưu ý.

1.1. Phụ cấp chức vụ, chức danh

Phụ cấp chức vụ hoặc chức danh được trả cho người lao động giữ vị trí quản lý hoặc đảm nhiệm chức danh nhất định trong tổ chức, doanh nghiệp (ví dụ: trưởng phòng, tổ trưởng). Khoản phụ cấp này nhằm bù đắp trách nhiệm quản lý, điều hành và mức độ ảnh hưởng của vị trí công việc và thường được ghi rõ trong hợp đồng lao động hoặc quyết định bổ nhiệm và được trả ổn định hằng tháng.

Theo quy định hiện hành, phụ cấp chức vụ, chức danh là khoản phụ cấp phải tính vào tiền lương đóng BHXH.

1.2. Phụ cấp trách nhiệm

Phụ cấp trách nhiệm gắn với công việc, nhiệm vụ cụ thể, áp dụng đối với người lao động được giao thêm trách nhiệm trong công việc như quản lý tài sản, quản lý nhóm, chịu trách nhiệm về kỹ thuật hoặc chất lượng công việc.

Khoản phụ cấp này phản ánh mức độ trách nhiệm cao hơn so với vị trí công việc thông thường. Khi được quy định cụ thể trong hợp đồng lao động hoặc quy chế tiền lương của doanh nghiệp, phụ cấp trách nhiệm được tính vào tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.

1.3. Phụ cấp thâm niên

Phụ cấp thâm niên (ngành nghề đặc thù, nếu ghi rõ trong hợp đồng) được trả cho người lao động căn cứ vào thời gian làm việc lâu dài tại đơn vị hoặc trong ngành nghề nhất định. Khoản phụ cấp này nhằm ghi nhận kinh nghiệm, sự gắn bó và đóng góp lâu dài của người lao động.

Trong trường hợp phụ cấp thâm niên được trả thường xuyên và xác định rõ mức tiền, khoản này được tính vào tiền lương đóng BHXH theo quy định.

1.4. Phụ cấp khu vực

Phụ cấp khu vực áp dụng cho vùng có điều kiện khó khăn. Đây là khoản hỗ trợ tài chính, áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động làm việc tại các vùng có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, hẻo lánh, khó khăn (vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo).

Mục đích của phụ cấp khu vực là để bù đắp sự chênh lệch về điều kiện sinh hoạt, chi phí sống và khuyến khích người lao động yên tâm công tác. 

Trong trường hợp phụ cấp khu vực được chi trả thường xuyên theo quy định của doanh nghiệp hoặc pháp luật, khoản tiền này được tính vào tiền lương đóng BHXH.

1.5. Phụ cấp độc hại, nguy hiểm

Phụ cấp độc hại, nguy hiểm (nếu được trả cố định hàng tháng) áp dụng cho người lao động làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hại, có rủi ro cao, tiếp xúc với hóa chất, tiếng ồn, nhiệt độ cao hoặc các điều kiện làm việc ảnh hưởng đến sức khỏe. 

Hiện nay, đa số các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, khai thác thủy hải sản, các doanh nghiệp hóa chất đều có khoản phụ cấp này được xác định nhằm bù đắp điều kiện lao động không thuận lợi và được chi trả thường xuyên theo quy định của doanh nghiệp hoặc pháp luật. Do đó, phụ cấp độc hại, nguy hiểm được tính vào tiền lương đóng BHXH.

1.6. Phụ cấp thu hút và phụ cấp tương tự

Trong môi trường cạnh tranh nhân nguồn lực giỏi, có tay nghề cao khiến một số doanh nghiệp áp dụng phụ cấp thu hút để khuyến khích người lao động làm việc tại các vị trí quan trọng hoặc làm việc ở khu vực khó tuyển dụng lao động hoặc trong ngành nghề đặc thù.

Khi khoản phụ cấp này được xác định rõ ràng về mức tiền và được trả thường xuyên trong kỳ lương, nó được xem là phụ cấp lương và được tính vào tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

1.7. Phụ cấp lưu động

Phụ cấp lưu động (nếu trả thường xuyên, ổn định) được áp dụng đối với người lao động thường xuyên phải di chuyển, thay đổi địa điểm làm việc hoặc làm việc ngoài trụ sở chính của doanh nghiệp.

Khoản phụ cấp này nhằm bù đắp sự bất tiện và chi phí phát sinh do tính chất công việc phải di chuyển nhiều. Khi được quy định rõ ràng và chi trả ổn định, phụ cấp lưu động cũng thuộc nhóm phụ cấp phải đóng bảo hiểm xã hội.

2. Nguyên tắc xác định phụ cấp phải đóng BHXH

Một khoản phụ cấp được tính vào tiền lương đóng BHXH khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Được chi trả thường xuyên cùng kỳ trả lương.

• Xác định cụ thể (có mức tiền cụ thể hoặc cách tính cụ thể).

• Được ghi trong hợp đồng lao động hoặc quy chế tiền lương của doanh nghiệp. Các khoản hỗ trợ mang tính phúc lợi như tiền thưởng, tiền ăn giữa ca, hỗ trợ xăng xe, điện thoại, hỗ trợ đi lại hoặc tiền nhà ở thường không tính vào tiền lương đóng BHXH theo quy định hiện hành.

Việc xác định đúng các khoản phụ cấp lương phải đóng BHXH là yêu cầu quan trọng trong công tác quản lý tiền lương và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp.

Các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên, phụ cấp khu vực, phụ cấp lưu động hoặc phụ cấp độc hại đều có thể được tính vào tiền lương đóng BHXH khi đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật. Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng thang bảng lương và quy chế trả lương rõ ràng, đồng thời ghi nhận đầy đủ các khoản phụ cấp trong hợp đồng lao động không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo quyền lợi về BHXH cho người lao động trong quá trình làm việc và khi hưởng các chế độ an sinh sau này.

Thu Hương

EBH là giải pháp Bảo hiểm xã hội điện tử chuyên nghiệp của Công ty Thái Sơn dành cho doanh nghiệp sử dụng lao động. Với eBH, doanh nghiệp dễ dàng xác định chính xác các khoản phụ cấp lương phải đóng BHXH theo luật, tự động phân loại và tính toán, giảm rủi ro thanh tra, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Nếu bạn muốn biết thêm thông tin về phần mềm hoặc cần tư vấn nghiệp vụ BHXH, vui lòng liên hệ Tổng đài HTKH 24/7 1900 558872 (M.Bắc) - 1900 558873 (M.Trung - Nam) để được giúp đỡ và hướng dẫn chi tiết.

Hãy để eBH đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong quản lý bảo hiểm xã hội: minh bạch, chuẩn xác & an toàn.