Mức lương cơ sở là căn cứ quan trọng để tính tiền lương, phụ cấp và nhiều chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang. Chỉ một lần điều chỉnh mức lương này cũng có thể làm thay đổi hàng loạt khoản thu nhập, mức đóng và quyền lợi bảo hiểm. Không chỉ người hưởng lương từ ngân sách nhà nước, người lao động và doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến mức lương cơ sở. Đây là dữ liệu liên quan đến giới hạn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) của một số nhóm và nhiều khoản trợ cấp.

1. Mức lương cơ sở là gì?

Mức lương cơ sở là mức tiền do Chính phủ quy định, được sử dụng làm căn cứ tính lương, phụ cấp và một số chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang cùng các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Mức lương cơ sở không phải là số tiền lương thực nhận của người lao động. Thu nhập thực tế còn phụ thuộc vào hệ số lương, phụ cấp, tiền thưởng, các khoản đóng bảo hiểm và nghĩa vụ thuế của từng người.

Vậy, mức lương cơ sở được dùng để làm gì?

Theo quy định hiện hành, mức lương cơ sở được dùng làm căn cứ:

• Tính mức lương trong các bảng lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

• Tính phụ cấp được quy định theo hệ số hoặc theo tỷ lệ phần trăm của tiền lương.

• Tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định.

• Tính các khoản trích và một số chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.

• Xác định mức tham chiếu để tính một số khoản đóng, hưởng BHXH trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở.

• Tính một số khoản trợ cấp, mức đóng BHYT và quyền lợi bảo hiểm.

• Làm căn cứ tính một số khoản phí, lệ phí hoặc nghĩa vụ tài chính nếu văn bản chuyên ngành có quy định trực tiếp.

Việc sử dụng mức lương cơ sở phải căn cứ vào từng chính sách cụ thể. Không phải mọi khoản lương, trợ cấp, phí hay lệ phí đều tự động tăng khi mức lương cơ sở thay đổi.

2. Mức lương cơ sở mới nhất là bao nhiêu?

Theo quy định mới nhất tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở hiện nay là 2.530.000 đồng/tháng, áp dụng từ ngày 01/7/2026. Mức này tăng 190.000 đồng/tháng so với mức 2.340.000 đồng trước đó, tương đương khoảng 8,12%.

Dưới đây là bảng so sánh mức lương cơ sở năm 2026 tại thời điểm trước và sau ngày 01/7/2026 được áp dụng như sau:

Bạn cũng có thể tra cứu nhanh mức lương cơ sở năm hiện hành và các giai đoạn trước tại bài viết tổng hợp: Cập nhật sự thay đổi của mức lương cơ sở qua các năm.

3. Đối tượng áp dụng mức lương cơ sở

(1) Cán bộ trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội thuộc phạm vi quy định được tính lương, phụ cấp trên cơ sở mức lương cơ sở.

(2) Công chức trong cơ quan nhà nước và các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi áp dụng được hưởng lương theo ngạch, bậc hoặc chức vụ. Tiền lương cơ bản thường được xác định bằng hệ số lương nhân với mức lương cơ sở.

(3) Viên chức làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đối tượng hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định cũng áp dụng mức lương cơ sở để tính lương và phụ cấp.

(4) Người làm việc trong lực lượng vũ trang gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, chiến sĩ, công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác cơ yếu và các đối tượng khác theo quy định chuyên ngành.

(5) Người hưởng lương từ ngân sách nhà nước gồm người làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp và tổ chức được Nhà nước giao nhiệm vụ, hưởng lương hoặc phụ cấp từ ngân sách, cũng có thể thuộc đối tượng áp dụng.

4. Công thức tính lương theo mức lương cơ sở

Cách tính lương theo mức lương cơ sở phổ biến là:

Tiền lương = Hệ số lương × Mức lương cơ sở

Từ ngày 01/7/2026: Tiền lương = Hệ số lương × 2.530.000 đồng

Đây là mức lương theo hệ số, chưa cộng phụ cấp, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác; đồng thời chưa trừ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) hoặc thuế thu nhập cá nhân.

Nếu có phụ cấp tính theo hệ số: Mức phụ cấp = Hệ số phụ cấp × 2.530.000 đồng

Nếu phụ cấp được tính theo tỷ lệ phần trăm, cần xác định đúng khoản tiền làm căn cứ theo quy định của từng loại phụ cấp.

Ví dụ, từ 01/7/2026 một công chức có hệ số lương 3,66 sẽ có mức lương theo hệ số là 9.259.800 đồng/tháng. Số tiền thực nhận có thể cao hoặc thấp hơn sau khi cộng phụ cấp, tiền thưởng và trừ các khoản bảo hiểm, thuế.

5. Mức lương cơ sở ảnh hưởng đến những khoản nào?

(1) Tiền lương

Khi mức lương cơ sở tăng, tiền lương của người đang hưởng lương theo hệ số thường tăng tương ứng nếu hệ số lương không thay đổi.

Ví dụ, người có hệ số 3,66:

• Theo mức 2,34 triệu đồng trước 01/7/2026 là 8.564.400 đồng/tháng.

• Theo mức 2,53 triệu đồng từ 01/7/2026 là 9.259.800 đồng/tháng.

• Chênh lệch: tăng 695.400 đồng/tháng.

(2) Phụ cấp

Các khoản phụ cấp tính theo hệ số hoặc theo tỷ lệ phần trăm trên tiền lương có thể tăng khi mức lương cơ sở được điều chỉnh.

Ngược lại, phụ cấp được quy định bằng một số tiền tuyệt đối chỉ thay đổi khi có văn bản điều chỉnh riêng.

(3) Trợ cấp

Một số khoản trợ cấp gắn với mức lương cơ sở hoặc mức tham chiếu sẽ tăng tương ứng. Mức tăng và thời điểm áp dụng phụ thuộc vào quy định của từng chế độ.

(4) Bảo hiểm xã hội

Từ ngày 01/7/2025, Luật BHXH 2024 sử dụng khái niệm mức tham chiếu. Trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.

Do đó, từ ngày 01/7/2026, mức tham chiếu là 2,53 triệu đồng/tháng. Mức trần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với các trường hợp áp dụng giới hạn 20 lần mức tham chiếu là: 20 × 2.530.000 = 50.600.000 đồng/tháng

(5) Bảo hiểm y tế

Mức lương cơ sở ảnh hưởng đến mức đóng BHYT của các nhóm có căn cứ đóng bằng mức lương cơ sở, chẳng hạn người tham gia BHYT hộ gia đình và một số nhóm do ngân sách đóng hoặc hỗ trợ.

Mức đóng cụ thể còn phụ thuộc vào tỷ lệ đóng, mức hỗ trợ và vị trí thành viên trong hộ gia đình.

(6) Bảo hiểm thất nghiệp

Mức lương cơ sở nhìn chung không phải căn cứ trực tiếp áp dụng cho mọi trường hợp đóng BHTN. Theo pháp luật về việc làm, tiền lương tối đa làm căn cứ đóng BHTN của người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định gắn với mức lương tối thiểu vùng, không phải mức lương cơ sở.

Vì vậy, doanh nghiệp cần tách riêng việc cập nhật BHXH, BHYT và BHTN, tránh dùng cùng một mức trần cho tất cả các loại bảo hiểm.

(7) Các chế độ thai sản

Mức hưởng thai sản hằng tháng chủ yếu được tính theo mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Tuy nhiên, một số khoản liên quan trực tiếp đến mức tham chiếu.

Từ ngày 01/7/2026, Trợ cấp một lần khi sinh con, nhận con do nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi: 2 × 2.530.000 = 5.060.000 đồng/con.

Mức dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản mỗi ngày: 30% × 2.530.000 = 759.000 đồng/ngày.

(8) Chế độ hưu trí

Lương hưu không được tính đơn giản bằng hệ số lương nhân mức lương cơ sở. Mức hưởng phụ thuộc vào tỷ lệ hưởng và mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Tuy nhiên, mức lương cơ sở hoặc mức tham chiếu có thể ảnh hưởng gián tiếp đến:

• Tiền lương làm căn cứ đóng của người hưởng lương theo chế độ Nhà nước.

• Mức trần đóng BHXH.

• Việc điều chỉnh tiền lương đã đóng của một số nhóm.

• Một số mức tối thiểu hoặc trợ cấp liên quan theo quy định chuyển tiếp.

Việc tăng mức lương cơ sở không đồng nghĩa mọi người đang hưởng lương hưu đều tự động được tăng đúng cùng tỷ lệ.

6. Khi nào mức lương cơ sở được điều chỉnh?

Việc điều chỉnh mức lương cơ sở được xem xét dựa trên:

1. Khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

2. Chỉ số giá tiêu dùng - CPI.

3. Tốc độ tăng trưởng kinh tế.

4. Mục tiêu cải cách chính sách tiền lương.

5. Đời sống của người hưởng lương và yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội.

Chính phủ là cơ quan thực hiện điều chỉnh mức lương cơ sở sau khi báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định phù hợp với khả năng ngân sách, chỉ số giá tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Mức mới, thời điểm áp dụng và đối tượng thực hiện được quy định trong nghị định của Chính phủ cùng các văn bản hướng dẫn liên quan.

Về chu kỳ điều chỉnh, Pháp luật không ấn định mức lương cơ sở bắt buộc phải tăng vào một ngày cố định hằng năm. Thực tế cho thấy thời điểm và khoảng cách giữa các lần tăng không giống nhau.

Người lao động nên cập nhật thông tin căn cứ theo các nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ và thông báo chính thức thay vì dựa vào đề xuất hoặc dự thảo chưa được ban hành.

7. Một số câu hỏi thường gặp về mức lương cơ sở

(1) Mức lương cơ sở có phải lương tối thiểu không?

→ Không phải. Mức lương cơ sở chủ yếu là căn cứ tính lương và chế độ trong khu vực nhà nước. Lương tối thiểu vùng là mức sàn dùng trong quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động.

(2) Doanh nghiệp tư nhân có áp dụng mức lương cơ sở không?

→ Thông thường, doanh nghiệp tư nhân không dùng mức lương cơ sở để trả lương cho người lao động. Doanh nghiệp phải bảo đảm tiền lương phù hợp với thỏa thuận và không thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.

Tuy nhiên, mức lương cơ sở vẫn có thể ảnh hưởng đến một số nghiệp vụ BHXH, BHYT hoặc điều khoản nội bộ có dẫn chiếu trực tiếp đến mức này.

(3) Mức lương cơ sở dùng để tính những khoản nào?

→ Mức lương cơ sở được dùng để tính lương theo hệ số, một số khoản phụ cấp, hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích, chế độ khác theo quy định. Trong thời gian mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở, nó còn liên quan đến một số mức đóng và hưởng BHXH, BHYT.

(4) Lương hưu có tính theo mức lương cơ sở không?

→ Không tính trực tiếp theo công thức “hệ số × mức lương cơ sở”. Lương hưu được xác định dựa trên tỷ lệ hưởng và mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Mức lương cơ sở có thể ảnh hưởng gián tiếp đến tiền lương đóng BHXH hoặc một số quy định chuyển tiếp đối với người hưởng lương theo chế độ Nhà nước.

(5) Bao giờ mức lương cơ sở tăng?

→ Lần điều chỉnh mới nhất có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Các lần tăng tiếp theo sẽ phụ thuộc vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền và khả năng cân đối ngân sách, không có chu kỳ tăng cố định.

Như vậy, mức lương cơ sở mới nhất từ ngày 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng. Đây là căn cứ tính lương, phụ cấp và nhiều chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng thuộc phạm vi quy định.

Việc điều chỉnh mức lương cơ sở cũng làm thay đổi mức tham chiếu, giới hạn đóng BHXH và một số khoản trợ cấp, quyền lợi BHXH, BHYT. Tuy nhiên, mức này không đồng nhất với lương tối thiểu vùng và không tự động làm tăng tiền lương của mọi người lao động trong doanh nghiệp tư nhân.

Người lao động và doanh nghiệp nên thường xuyên theo dõi văn bản mới về tiền lương, bảo hiểm và chính sách nhân sự để bảo đảm tính đúng, đóng đủ và giải quyết quyền lợi đúng thời điểm.

Nếu doanh nghiệp cần hỗ trợ kê khai và quản lý hồ sơ BHXH chính xác theo quy định mới, có thể sử dụng phần mềm Bảo hiểm xã hội điện tử eBH để tự động cập nhật chính sách, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian. Tổng đài Trung tâm hỗ trợ khách hàng 24/7:

• Khu vực miền Bắc: 1900 558873

• Khu vực miền Trung - miền Nam: 1900 558872

Tài Phạm